« وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً » 18 فخر : اين جمله و جمله ى « تَرَى الشَّمْسَ » چنين معنى مىشود : اگر خورشيد آنجا را ببينى خواهى ديد ، يا و اگر آنها را ببينى مىپندارى كه بيدارند . كشف نوشته : چون ظواهر ايشان نگرى ايشان را ببينى مشغول در ميدان اعمال ، چون سراير ايشان نگرى ايشان را بينى فارغ در بستان لطف ذو الجلال ، به ظاهر در عمل به باطن در نظاره ى لطف ازل از « إِيَّاكَ نَعْبُدُ » كمر مجاهدت بر ميان بسته و از « إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » تاج مشاهدت بر سر نهاده در زير ، فوطه ى تسليم پوشيده بر زبر ، درّاعه ى عمل فرو كشيده ، كردارى موافق امر ، ديدارى موافق حكم ، پيرى را پرسيدند كه ايمان بىعمل تمام نيست و اصحاب كهف را عمل نبود كه چون در روش آمدند در حال بخفتند پير جواب داد كه كدام عمل از اين بزرگوارتر كه ربّ العزّه ايشان را گفت « إِذْ قامُوا » بر لسان اهل اشارت معنى آن است كه از خود برخاستند و حاصل اعمال بندگان بدان باز آيد كه از خود برخيزيد چون از خود برخاستند بحقّ رسيدند آنگه واسطه از ميان برخيزد . تصرّف در ايشان خود كند كار ايشان خود سازد چنانك جوانمردانرا گفت « وَنُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَذاتَ الشِّمالِ » اى نقلَّبهم بين حالتى الفناء و البقاء و الكشف و الاحتجاب و التّجلَّي و الاستتار .